– Từ nhiều thập niên nay, ngư dân ở Cửa Cạn, Phú Quốc thường xuyên đến viếng thăm một ngôi mộ cổ ở cửa sông Cửa Cạn trước chuyến đi biển dài ngày. Đó là phần mộ của Bà Lớn Tướng – Lê Kim Định – phu nhân anh húng dân tộc Nguyễn Trung Trực. Xung quanh ngôi mộ cổ có tiếng linh thiêng này tồn tại nhiều câu chuyện bí ẩn, ly kỳ…
– Sự tích về mộ Bà Lớn Tướng là một câu chuyện vô cùng ly kỳ được lưu truyền tại Phú Quốc cho tới ngày nay.
– Theo lời của bà Chín Hồng – người chăm nom mộ Bà Lớn Tướng đã hơn 30 năm – kể lại rất nhiều câu chuyện mang màu sắc huyền bí: Thưở ban đầu, mộ Bà Lớn Tướng chỉ là một nắm đất, xung quanh được bao bọc bởi cây gỗ trai. Đến năm 1968, mộ được xây bằng đá và trùng tu lại vào năm 1980.
– Cũng tù đó, ngôi mộ mới trở nên khang trang, sạch sẽ với mộ bia có dòng chữ trang trọng Bà Lớn Tướng – Lê Kim Định. Quãng thời gian tìm được mộ Bà thật vất vả, quanh đó đã có rất nhiều chuyện kỳ lạ đã xảy ra. Trước đây, ông Tư Ngây, một ngư phủ địa phương được cho là con cháu nhiều đời của một gia đình nghĩa sĩ trong nghĩa quân Nguyễn Trung Trực chính là người đã tìm thấy nấm mộ Bà Lớn Tướng.
– Trong một đêm nằm ngủ mơ, ông Tư Ngây đã gặp một nữ tướng tự xưng là Bà Lớn Tướng nói: “Tiền nhân của ngươi là người từng chôn cất cho ta, ông ta hứa rằng sau này sẽ xây mộ đàng hoàng cho ta. Ngươi là phận con cháu thì phải thực hiện lời hứa đó. Hài cốt của ta đang ở giữa rừng hoang, ngươi hãy an táng cho ta ở cửa sông gần bãi biển nơi ta đã nằm xuống khi xưa, chỗ đó có tấm ván gỗ lớn”. Khi tỉnh dậy, ông Tư Ngây nhớ lại thưở còn trẻ thường nghe ông cố mình kể nhiều câu chuyện liên quan đến phu nhân anh hùng Nguyễn Trung Trực.
– Sau khi anh hùng Nguyễn Trung Trực bị quân Pháp đánh úp đã phải di binh về Phú Quốc. Vợ ngài tên là Điều (được mọi người gọi là Bà Lớn Tướng) cũng ra Phú Quốc cùng chồng tham gia kháng chiến chống Pháp. Lúc ấy bà cũng vừa hạ sinh một công tử. Khi căn cứ chưa xây xong, quân Pháp đã đưa quân ra đánh. Trong hoàn cảnh đó, nghĩa quân của Nguyễn Trung Trực phải chia thành 2 cánh quân lui về phía Bắc đảo Phú Quốc hoang vu để tạo bẫy gọng kìm chờ quân Pháp tiến vào.
– Một cánh quân do bà Điều chỉ huy đóng chốt tại cửa sông Cửa Cạn có nhiệm vụ nghi binh câu nhủ quân Pháp từ biển tiến sâu vào đảo theo đường sông. Cánh quân kia do Nguyễn Trung Trực chỉ huy mai phục trên sông nhằm đánh úp bất ngờ. Để an toàn cho đứa con mới chào đời, bà Điều đã giao con trai cho Nguyễn Trung Trực giữ. Ở cửa sông này, mỗi khi thủy triều dâng, sóng đẩy cát lấp cửa sông nhưng tàu bè vẫn có thể ra vào được. Khi triều rút, nước biển từ sông rút ra, cát bị ứ ở cửa sông khiến tàu bè không thể ra vào được.
– Thật đáng tiếc vì ra đến nơi thì bà Điều đã hy sinh. Bị quân Pháp đánh cấp tập, ông đành lui quân về Gành Dầu nhằm bảo toàn lực lượng. Trong cơn nguy biến, sinh mạng binh sĩ quan trọng hơn nên ông đành lòng bỏ con lại trong bọng cây cùng với một nải chuối vàng. Mấy ngày sau, ông cố của ông Tư Ngây là một nghĩa binh thuộc hạ của Nguyễn Trung Trực giả dạng ngủ phủ đánh vượt vòng vây quân Pháp trở ra Cửa Cạn để tìm con trai chủ tướng.
– Khi đến nơi, không thấy công tử ở đó nữa, Ông đành ngậm ngùi cho đám quân của mình mang thi thể phu nhân Nguyễn Trung Trực đưa lên bãi biển hoang vu cách Cửa Cạn vài cây số mai táng tạm và khấn hứa sẽ dặn con cháu đời sau xây mộ khang trang cho Bà. Sau giấc mơ kỳ lạ, ông Tư Ngây nhiềm năm lặn lội, bất chấp khó khăn, nguy hiểm và cuối cùng cũng tìm được mộ Bà Lớn Tướng.
– Nhưng hoàn cảnh lúc đó nghèo khó nên ông cũng chỉ biết thắp hương, vén đất và dùng gỗ đóng quanh ngôi mộ. Dù đã cố gắng nhưng những kỷ vật như nải chuối vàng chẳng thể nào tìm thấy. Trong một đêm trăng sáng, ông bất ngờ thấy ánh hào quang phát sáng ra từ khu vực mộ cổ, khi chạy đến thì ánh hào quang vụt tắt. Ông cố tìm kiếm khu vực ven bãi biển chỗ khu vực phát ra ánh hào quang thì phát hiện đó chính là một tấm ván lớn. Cho rằng đó chính là tấm ván trên chiếc thuyền của Bà Lớn Tướng nên ông đã rửa sạch, đem về để cạnh ngay mộ bà.
– Sau này, ông cùng các gia đình ngư dân khác gom góp tiền bạc, công sức xây mộ.
Address: Mộ Bà Lớn Tướng – Lê Kim Định, Cửa Cạn, Phú Quốc. (Googlemaps)
