– Nữ tướng Lê Kim Định, hay còn được người dân Phú Quốc trìu mến gọi là “Bà Lớn Tướng”, một nhân vật huyền thoại gắn liền với tín ngưỡng dân gian và biển cả tại Bãi Ông Lang, Phú Quốc. Mặc dù không có ghi chép lại lịch sử cụ thể nhưng truyền thuyết về bà đã đi vào tâm thức cộng đồng qua những câu chuyện linh thiêng được người đời truyền miệng.
– Bà Lê Kim Định, vợ anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, là một nhân vật lịch sử được người dân Phú Quốc tôn kính. Tương truyền, bà là người phụ nữ xinh đẹp, thông minh và có tấm lòng nhân hậu, đã cùng chồng tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp.
CÂU CHUYỆN GIỮA BIỂN KHƠI
– Nhắc về chuyện linh thiêng của bà, rất nhiều ngư dân sinh sống trên đảo Phú Quốc kể rằng, vào năm 1958, một chiếc tàu đánh cá ở Rạch Giá bị chết máy giữa biển khơi, lại bị bão đánh tơi bờ. Cabin tàu bị sóng đánh tan tành chỉ còn trơ phần lườn. Hơn một tuần lễ chống chọi với sóng dữ, toàn bộ thủy thủ trên tàu đuối sức nằm chịu trận. Chủ tàu kiêm thuyền trưởng chỉ còn biết quỳ sụp xuống sàn tàu cầu trời khấn Phật.
– Bỗng giữa bụi mù sóng dữ, một con tàu kiểu cổ xưa xuất hiện. Trên con tàu lại có một thiếu phụ trẻ rất xinh đẹp ném dây neo về phía tàu bị nạn. Chủ tàu chỉ kịp quấn nút dây vào trụ tàu rồi ngất xỉu. Khi tỉnh dậy, chủ tàu đã thấy con tàu của mình nằm trong một bãi âu (bãi biển khuất sóng). Con tàu cổ mất dạng.
– Khi định tâm, họ mới nhận ra đó là một cánh rừng gỗ trai hoang vu thuộc đảo Phú Quốc. Dưới tán rừng trai có một ngôi mộ đất, không bia. Thoát nạn, chủ tàu cùng nhóm thủy thủ lên bờ nghỉ ngơi.
– Trong giấc ngủ, chủ tàu nằm mơ và gặp lại người thiếu phụ trên con tàu cổ. Thiếu phụ cho biết, ngôi mộ hoang là của mình. Giật mình tỉnh giấc, chủ tàu gọi thủy thủ đến mộ lạy tạ ơn cứu độ rồi cùng nhau phát hoang cây cỏ xung quanh, với lòng thành kính. Chủ tàu hứa, sàu này làm ăn khá khấm sẽ trở lại xây mộ bà đẹp hơn.
– Trong lúc phát hoang, người chủ tàu bỗng thấy một vật bằng kim loại nằm chìm dưới lớp cỏ mục. Ông bới lên thì thấy đó là một nải chuối bằng kim loại, đoán là đồng. Ông dự định khi trở về nhà sẽ xây một am nhỏ, đưa nải chuối vào thờ người thiếu phụ đã cứu mình thoát nạn.
– Hôm sau biển lặng, chủ tàu và nhóm thủy thủ được tàu đánh cá khác phát hiện đưa về Rạch Giá. Về đến nhà, ông chủ tàu mới biết, rất nhiều chủ tàu khác đã từng được “Bà Lớn Tướng” cứu độ trong tình thế nguy hiểm như thế.
– Mấy tháng sau, ông đem nải chuối kim loại ra chùi rửa thì phát hiện đó là vàng. Nhờ số vàng này, ông có tiền đóng tàu đánh các mới và trở thành một người giàu có tầm cỡ. Năm 1963, ông chủ tàu đã trở lại bãi Cửa Cạn. Ông đã lặn lội vào tận cụm dân cư Cửa Cạn cách đó mấy cây số đường rừng để hỏi thăm.
– Vào thời điểm đó, ông Tư Ngây – một ngư phủ địa phương, là con cháu nhiều đời của nghĩa sĩ Nguyễn Trung Trực – ngủ đêm nằm mơ gặp một nữ tướng xưng là Bà Lớn Tướng bảo: “Tiền nhân của ngươi hứa rằng sẽ xây mộ đàng hoàng cho ta. Nay nhà ngươi phải thực hiện”. Lúc đó ông Tư Ngây đã hơn 80 tuổi. Thức dậy, ông Tư Ngây nhớ lại thưở còn trẻ thường nghe ông cố mình kể lại một câu chuyện liên quan đến phu nhân Quan Thượng Đẳng Linh Thần Nguyễn Trung Trực.
– Theo câu chuyện đó thì, lúc ông Nguyễn Trung Trực vị giặc Pháp bắt, ông di binh về Phú Quốc xây dựng căn cứ tại bãi Hàm Ninh. Vợ ngài tên là Điều nhưng được mọi người gọi là Bà Lớn Tướng cũng theo ra Phú Quốc cùng ngài tham gia kháng chiến. Lúc ấy bà vừa hạ sinh một công tử.
– Căn cứ chưa xây xong, quân Pháp đã đưa quân ra đánh. Nguyễn Trung Trực chia 2 cánh quân lùi về Bắc đảo haong vu tạo bẫy gọng kìm chờ quân Pháp tiến vào. Một cánh quân do bà Điều chỉ huy đóng chốt tại cửa sông có nhiệm vụ nghi binh câu nhử quân Pháp từ biển tiến vào nhánh sông. Khi quân Pháp tiến sâu vào sông Cửa Cạn, Nguyễn Trung Trực sẽ chỉ huy cánh quân mai phục đánh tập hậu. Để an toàn cho công tử mới chào đời, bà Điều giao con cho Nguyễn Trung Trực giữ.
– Nguyễn Trung Trực mới ra đảo, không hiểu đặc tính cửa sông Cửa Cạn. Ở cửa sông này, mỗi khi triều dâng, sóng đẩy cát lấp cửa sông nhưng tàu bè vẫn ra vào được. Khi triều rút, nước từ sông đẩy cát ra biển nhưng tàu bè không thể ra vào. Quân Pháp tấn công đúng lúc triều cường rút, tàu nghi binh của bà Điều bị mắc cạn. Không nao núng, bà vẫn chỉ huy binh sĩ vừa chiến đấu vừa cho người móc cát để tàu lui vào nhánh sông.
– Khi thấy tàu của phu nhân mắc cạn, Nguyễn Trung Trực nhận ra kế hoạch bị vỡ. Ông vội vã giấu đứa con trai sơ sinh vào một bọng cây cổ thụ, rồi chỉ huy binh sĩ xông ra giải cứu. Ra đến nơi thì bà đã hy sinh.
– Bị quân Pháp đánh cấp tập, ông đành lui về Gành Dầu để đảm bảo an toàn lực lượng. Trong cơn nguy biến, sinh mạng binh sĩ quan trọng hơn, ông đành lòng bỏ con lại bọng cây.
– Mấy ngày sau, ông cố của ông Tư Ngây là một nghĩa binh thuộc hạ của Nguyễn Trung Trực đánh liều giả dạng ngư phủ vượt vòng vây của quân Pháp trở ra Cửa Cạn để tìm con trai của Nguyễn Trung Trực. Khi đến nơi, công tử đã không còn ở đó nữa. Ông đành ngậm ngùi kéo tử thi phu nhân Nguyễn Trung Trực đưa lên bãi biển hoang vu cách Cửa Cạn vài cây số mai táng tạm và khấn hứa sẽ dặn con cháu đời sau xây mộ khang trang cho bà.
– Năm 1963, ông Tư Ngây căn cứ theo sự hướng dẫn của cha tìm đến mộ bà. Dù đã tìm được mộ nhưng do nghèo khó, ông Tư Ngây cũng chỉ biết thắp hương, vén đất cho ngôi mộ.
– Người chủ tàu ở Rạch Giá tìm gặp ông Tư Ngây đúng thời điểm đó. Cả hai đều vui mừng bắt tay nhau tiến hành xây dựng mộ cho Bà. Ông chủ tàu bỏ tiền, ông Tư Ngây bỏ công xây dựng ngôi mộ đá có bia đề “Mộ Bà Lớn Tướng”.
– Một người cháu nội của ông chủ tàu sau này cho biết; “Sau năm 1975, ông nội tôi đi nước ngoài bằng tàu đánh cá cũng gặp bão biển. Ông kể, nhờ Bà Lớn Tướng cứu độ nên chuyến đi tàu kinh hoàng đó được an toàn đến Philipines. Ông chết bệnh ở Mỹ năm 1989. Chuyện ông nội tôi tìm được nải chuối là người ta thêu dệt thôi. Hồi nhỏ nghe ông kể là chỉ nhặt được thẻ vàng cổ khoảng 1 lượng. Nhờ số vàng đó mà ông có tiền khởi nghiệp lại:.
